به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه قرآن و حدیث، حجت‌الاسلام والمسلمین دکتر رضا برنجکار؛ رئیس پژوهشگاه قرآن و حدیث و رئیس انجمن کلام اسلامی حوزه در نشست علمی "نکوداشت اندیشه‌های کلامی شهید آیت‌الله بهشتی (ره)" با اشاره به برگزاری سلسله نشست‌های نکوداشت اندیشه‌های کلامی اندیشمندان معاصر گفت: انجمن کلام اسلامی در دوره جدید تصمیم گرفته است اندیشه‌های کلامی شخصیت‌هایی را که در این حوزه صاحب‌نظر و دارای آثار ماندگار هستند، مورد بررسی قرار دهد و تاکنون نکوداشت هایی درباره اندیشه‌های کلامی آیت‌الله مصباح یزدی، آیت‌الله صافی گلپایگانی و آیت‌الله ری‌شهری برگزار شد. این نشست نیز به بررسی اندیشه‌های کلامی شهید آیت‌الله بهشتی (ره) اختصاص دارد. همچنین در ادامه، نشست‌هایی درباره اندیشه‌های کلامی شهید سید محمدباقر صدر و رهبر معظم انقلاب برگزار خواهد شد.

حجت‌الاسلام ‌والمسلمین دکتر رضا برنجکار با بیان اینکه شهید بهشتی شخصیتی جامع‌الاطراف و صاحب‌نظر در حوزه‌های مختلف بود افزود: شهید بهشتی در هر عرصه‌ای که ورود می‌کرد، با نگاه اجتهادی و اندیشمندانه سخن می‌گفت. ایشان فقیه، اصولی، متکلم، فیلسوف، معلم اخلاق، سیاست‌مدار و اقتصاددان بود و در همه این حوزه‌ها صاحب‌نظر به شمار می‌رفت.

رئیس پژوهشگاه قرآن و حدیث با اشاره به کتاب «خدا از دیدگاه قرآن» اثر شهید بهشتی گفت: این کتاب یکی از مهم‌ترین آثار ایشان در حوزه خداشناسی است و تلاش دارد مباحث اعتقادی را مستقیماً از متن قرآن استخراج کند، نه اینکه دیدگاه‌های از پیش پذیرفته‌شده بر آیات قرآن تحمیل شود.

وی در ادامه افزود: شهید بهشتی با این مقدمه بحث خود را آغاز می کند که معارف اعتقادی قرآن اساسی ترین معارف قرآن بوده و زیربنای اعتقادات دینی را تبیین می کند و باوجوداین، بسیاری از متفکران که به قرآن مراجعه کرده اند به هدف تطبیق دادن قرآن با عقاید و پیش‌داوری ‌های خود به قرآن مراجعه کرده اند، درحالی‌که باید بدون پیش‌داوری و باهدف فهم قرآن و به صورت روشمند در قرآن تحقیق کرد.

ایشان گفت: شهید بهشتی در بحث اثبات خدا این دیدگاه علامه طباطبایی را نقد می کند که قرآن به اصل وجود خدا نپرداخته و فقط به معرفی و اثبات صفات خدا پرداخته است. ایشان معتقد است آیاتی از قرآن ناظر به اثبات خداست مانند آیه «افی الله شک فاطر السماوات والارض» که به قرینه فاطر السماوات والارض می تواند ناظر به اثبات خالق و فاطر از طریق مخلوق و مفطور دانست.

رئیس انجمن کلام اسلامی حوزه با اشاره به جایگاه فطرت در اندیشه شهید بهشتی گفت: ایشان یکی از دلایل روشن بودن خداشناسی را فطرت الهی می داند و معتقد بود خداشناسی در سرشت انسان قرار داده شده و معرفت به خدا امری فطری است. وی با بررسی آیه الست آن را ناظر به مرحله ای از هستی انسان می داند که انسان ها خداوند را شناخته اند و به خداوندگاری خدا اعتراف کرده اند و همین شناخت پایه خداشناسی ما در این جهان است. حال انسان ممکن است این شناخت را انکار یا از آن غفلت کند، اما اصل خداشناسی از بین نمی‌رود و قرآن نیز بر همین حقیقت تأکید دارد.

حجت الاسلام والمسلمین دکتر برنجکار تأکید کرد: از منظر شهید بهشتی، عقل و فطرت دو مسیر مکمل برای رسیدن به خداشناسی هستند و قرآن با تکیه بر همین دو ظرفیت، انسان را به سوی ایمان و معرفت الهی هدایت می‌کند؛ لذا شهید بهشتی معتقد است قرآن ابتدا انسان را به یگانگی آفریدگار توجه می دهد و پس از آن انسان را به توحید در خلق و امر و تدبیر و در نهایت به توحید در عبادت و اطاعت می رساند.

وی افزود: ایشان خدا را سبب‌ساز و سبب سوز می داند و معتقد است علیت طبیعی به جعل الهی است و ازاین‌رو در معجزه این جعل تغییر می کند؛ مانند قضیه آتش و حضرت ابراهیم. در بحث اسما و صفات نیز معتقد است به اینکه همه اسما و صفات ما باید از تعطیل و نفی از یک سو و تشبیه از سوی دیگر به دور باشیم و بهترین اسم‌ها و صفت‌ها بر قامت هستی بی‌انتهای خدا نارسا است.

لازم به ذکر است "نکوداشت اندیشه های کلامی آیت الله شهید بهشتی (ره)" با حضور  و سخنرانی حجت الاسلام والمسلمین دکتر هادی صادقی؛ معاون رئیس قوه قضائیه و رئیس مرکز حل اختلاف کشور، حجت الاسلام والمسلمین دکتر رضا برنجکار؛ رئیس پژوهشگاه قرآن و حدیث و رئیس انجمن کلام اسلامی حوزه، حجت الاسلام دکتر سیدعلی حسینی زاده؛ عضو هیات علمی پژوهشگاه قرآن و حدیث، حجت الاسلام دکتر محمدجعفر رضایی؛ عضو هیات علمی پژوهشگاه قرآن و حدیث و دکتر علی کاظمی؛ رئیس پژوهشگاه قوه قضائیه در روز دوشنبه ۸ تیر ماه ۱۴۰۵ از ساعت ۹:۳۰  تا ۱۱:۳۰ در سالن همایش پژوهشگاه قوه قضائیه در تهران برگزار شد.

دریافت اخبار و برنامه های پژوهشگاه قرآن و حدیث در پیام رسان ایتا

https://eitaa.com/quran_hadith