گزارش روند و فرایند همایش ملی فقه و اخلاق توسط دبیر اجرایی همایش حجت الاسلام دکتر سیدمحمدباقر میرصانع
برگزاری اولین همایش ملی فقه و اخلاق با موضوع نسبتهای علمشناختی به همت گروه اخلاق نظری پژوهشکده اخلاق و روان شناسی اسلامی پژوهشگاه قرآن و حدیث
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه قرآن و حدیث، در روز اصلی همایش ملی «فقه و اخلاق؛ نسبتهای علمشناختی» در تاریخ ۲۳ دیماه ۱۴۰۴، حجت الاسلام دکتر سیدمحمدباقر میرصانع عضو شورای علمی و دبیر اجرایی همایش گزارشی به شرح زیر از روند و فرایند کلی همایش فقه و اخلاق ارائه داد. متن سخنان دکتر میرصانع به شرح زیر است:همایش ملی فقه و اخلاق با هدف تبیین نسبتهای علمشناختی این دو دانش و بررسی ابعاد نظری و کاربردی آن، حاصل یک فرایند علمی منسجم و چندمرحلهای است که طی آن، ظرفیتهای علمی حوزه و دانشگاه بهصورت هدفمند به کار گرفته شد.در مرحله نخست، فراخوان علمی همایش با استقبال پژوهشگران مواجه گردید و مقالات متعددی از سوی اساتید و محققان حوزه و دانشگاه به دبیرخانه همایش ارسال شد. پس از طی فرایند داوری علمی و ارزیابی تخصصی، ۴۰ مقاله از مجموع مقالات ارسالی واجد شرایط پذیرش شناخته شد. بخشی از این مقالات پس از اصلاح و تکمیل نهایی، در دو نشریه علمی «اخلاقپژوهی» و «حیات معنوی» به چاپ رسید.در راستای تعمیق مباحث و فراهمسازی زمینه علمی همایش، تعداد ۱۱ پیشنشست تخصصی با همکاری مراکز علمی مختلف برگزار شد. در این پیشنشستها، اندیشمندان و صاحبنظران حوزه و دانشگاه به ارائه دیدگاهها و نقد علمی مباحث مرتبط با فقه و اخلاق پرداختند. این نشستها نقش مهمی در پالایش محورها، شفافسازی مسائل و ارتقای سطح علمی همایش ایفا کرد. گزارش تفصیلی این پیشنشستها در سایت همایش، نشریه «افق حوزه»، نشریه حیات معنوی و کتابی مختص همین پیشنشستها منتشر شد و بهعنوان اسناد علمی این همایش در اختیار محققان و پژوهشگران قرار گرفت.برگزاری همایش ملی فقه و اخلاق، نتیجه همکاری و مشارکت مجموعهای از مراکز و نهادهای علمی و پژوهشی است. در این مسیر دانشگاه قرآن و حدیث، مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی، دانشکده الهیات دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، انجمنهای علمی حوزه، جامعه المصطفی العالمیه، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، مؤسسه معارف اهل بیت، دانشگاه قم، دانشگاه ادیان و مذاهب و معاونت تهذیب حوزه، هر یک متناسب با ظرفیتها و مأموریتهای علمی خود، در پیشبرد اهداف همایش مشارکت داشتند. این همکاریها موجب همافزایی علمی و بهرهگیری از دیدگاههای متنوع در موضوع همایش شد.در کنار تولید محتوای علمی، اطلاعرسانی و انتشار مباحثِ مطرحشده نیز مورد توجه قرار گرفت. در همین راستا، همکاریهایی با صدا و سیمای مرکز قم، رادیو معارف، نشریات علمی و عمومی و تلویزیون اینترنتی حوزه صورت پذیرفت. این همکاری رسانهای زمینه انعکاس فعالیتهای همایش و انتقال نتایج آن به طیف گستردهتری از مخاطبان علمی و فرهنگی را فراهم ساخت.مجموعه اقدامات انجامشده در فرآیند برگزاری همایش، از فراخوان و داوری مقالات گرفته تا برگزاری پیشنشستها و انتشار نتایج علمی، نشاندهنده رویکرد برنامهمحور و مبتنی بر استانداردهای پژوهشی در طراحی این رویداد است. همایش ملی فقه و اخلاق تلاش دارد با ارائه پژوهشهای مستند و تحلیلهای روشمند، گامی در جهت توسعه مطالعات علمشناختی فقه و اخلاق، بازاندیشی و بازنگری در مرزهای این دو دانش و گامی در امتداد حرکتهای احصا العلومی تاریخ علوم اسلامی بردارد.این همایش، بستری برای طرح دیدگاههای تخصصی، تبادل نظر میان پژوهشگران و تقویت تعامل میان مراکز علمی حوزه و دانشگاه فراهم کرده و نتایج آن میتواند در مسیر سیاستگذاری علمی و پژوهشی در حوزه فقه و اخلاق مورد بهرهبرداری قرار گیرد.در پایان بر خود لازم میدانم تشکر ویژه خود و دست اندرکاران همایش را از تمام نویسندگان، پژوهشگران، ارائه دهندگان و ناقدین محترم در پیشنشستها و اصحاب رسانه و تمام کسانی که بدون حضور آنها همایش آنچنان که باید و شاید تحقق نمییافت اعلام کنم. همچنین لازم است به طور ویژه از حمایت و توجه ویژه حجت الاسلام و المسلمین جناب آقای قاضی عسکر تولیت محترم آستان حضرت عبدالعظیم حسنی و ریاست محترم موسسه علمی-فرهنگی دارالحدیث و حجت الاسلام و المسلمین دکتر برنجکار ریاست محترم پژوهشگاه قرآن و حدیث و حجت الاسلام و المسلمین دکتر پسندیده ریاست محترم پژوهشکده اخلاق و روانشناسی پژوهشگاه تشکر و قدردانی به عمل آوریم.امیدوارم تمام تلاشهایی که در برگزاری این همایش از ابتدا تا کنون صورت گرفت مرضی خداوند متعال جل جلاله و مورد توجه امام عصر روحی و ارواح العالمین له فدا قرار گرفته باشد و این همایش توانسته باشد گامی در جهت احیاء معالم دین و شریعت حقه بردارد.والسلام علیکم و رحمت الله و برکاته