به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه قرآن و حدیث، هر جامعه و تمدن پیشرفت ه‏ای نیازمند رشته های گوناگون علمی از جمله علوم انسانی، علوم پایه، علوم پزشکی و ... است. در این میان، علوم انسانی نقش راهبری و هدایت جامعه و تمدن را بر عهده دارد و در جهت دهی به پژوهش ها و کاربردهای سایر علوم نیز تأثیر بسزایی دارد. ازاین رو، یکی از الزامات حرکت به سوی تمدن نوین اسلامی در دنیای پیچیده امروز، برخورداری از علوم انسانی توانمند، به ‏روز و مبتنی بر معارف اسلامی است؛ علومی که از آن با عنوان «علوم انسانی - اسلامی» یاد می‌ شود.

مقصود از علوم انسانی – اسلامی نیز علومی است که بر پایه معارف اسلامی شکل گرفته و دانشمندان این حوزه با الهام از آموزه‏ های اسلامی و بهره ‏گیری از روش‌های تجربی و میدانی، به نظریه‏ پردازی در عرصه‏ های مختلف آن می ‏پردازند.

در این میان، «معارف اسلامی» نیز با روش اجتهاد عقلی از قرآن کریم و احادیث معصومان علیهم السلام استنباط می‏ شود و در سه علم کلام، فقه و اخلاق تجلی می‏ یابد. سایر علوم نیز زمانی متصف به وصف «اسلامی» می شوند که در فرایند نظریه‏ پردازی آنها از معارف اسلامی بهره گرفته شده باشد. نوع و میزان این بهره‏ گیری بر اساس دیدگاه ‏های گوناگون، متفاوت است و از شدت و ضعف برخوردارند. ازاین‏ رو، جنبه اسلامی‏ بودن علوم نیز می‏ تواند هم‏زمان با پیشرفت تحقیقات تجربی و میدانی، توسعه یابد و تکامل پیدا کند.

در همین رابطه، پژوهشگاه قرآن و حدیث که همه پژوهش ‏های آن بر معارف قرآن و حدیث استوار است، از سال ۱۳۹۹ تصمیم گرفته شد در هفته پژوهش، نشست‏ هایی علمی با موضوع «چگونگی زیربنا بودن معارف قرآن و حدیث در علوم انسانی - اسلامی» برگزار تا از ظرفیت پژوهشگران خود، ابعاد مختلف ارتباط علوم انسانی با معارف قرآن و حدیث مورد بررسی و تبیین قرار گیرد.

و در همین راستا، با تأسیس مجمع پژوهشگاه های علوم انسانی - اسلامی در سال ۱۳۹۹ در قم، تمامی پژوهشگاه ‏های عضو، به‏این تصمیم جمعی دست یافتند که در راستای تبیین و گسترش علوم انسانی - اسلامی، چنین نشست‏ هایی را همه ساله در هفته پژوهش برگزار کنند. عناوین نشست‏ های علمی پژوهشگاه قرآن و حدیث در این کتاب نیز در همین راستا و بر پایه‏ این تصمیم جمعی برگزار شده است.

با توجه به این رویکرد، کتاب حاضر دربردارنده محتوای علمی ۱۹ نشست‏ علمی مربوط به سال های  ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۱پژوهشگاه قرآن و حدیث و در ذیل محورهای مصوب همایش ملی «علوم انسانی - اسلامی، پژوهش و فناوری» سامان یافته که به قرار ذیل می باشد:

عناوین نشست های علمی ذیل محورهای مصوب اولین همایش «علوم انسانی - اسلامی، پژوهش و فناوری» ویژه سال ۱۳۹۹

۱. جایگاه قرآن و حدیث در علوم؛

۲. پژوهش‌های اسلامی - روان‌شناختی؛ ظرفیّت‌ها و چالش‌ها؛

۳. نقش متقابل دانش کلام و علوم انسانی.

عناوین نشست های علمی ذیل محورهای مصوب دومین همایش «علوم انسانی - اسلامی، پژوهش و فناوری» ویژه سال ۱۴۰۰

۴. درآمدی بر تئوریزه کردن آموزه‌های وحیانی؛

۵. روش‌شناسی وحیانی در اخلاق کاربردی؛

۶. روش اندیشه‌ورزی قرآنی در موضوعات نوپدید؛ موردپژوهی اخلاق فنّاوری اطّلاعات؛

عناوین نشست های علمی ذیل محورهای مصوب سومین همایش «علوم انسانی - اسلامی، پژوهش و فناوری» ویژه سال ۱۴۰۱

۷. کاربست وحی در نظریّه‌پردازی در علوم انسانی - اسلامی؛

۸. روش‌شناسی تفسیر روایی؛

۹. حدیث‌پژوهی گروهی؛ شیوه، بایسته‌ها و کاستی‌ها؛

۱۰. الزامات روشی نظریّه‌پردازی دانش‌های تجربی بر اساس داده‌های وحیانی؛

۱۱. خوانشی جدید از چالش‌های فراروی علم اخلاق اسلامی از منظر عاملیّت فضای دیجیتال؛

۱۲. ظرفیت‌های مطالعات حدیثی در حلّ مشکلات اجتماعی با تأکید بر آرای آیة اللّه ری‌شهری؛

۱۳. نقش و جایگاه حدیث در دانش اخلاق؛

۱۴. دستاویزهای قرآنی - حدیثی فرقه‌های انحرافی معاصر؛

۱۵. عوامل و مداخلات معنوی پیشگیرنده از شکل گیری طلاق؛

۱۶. اخلاق پژوهشیاری و مسئلۀ فقر از نگاه قرآن و حدیث؛

۱۷. زیستِ مسئولانه و مسئلۀ حبّ ذات؛

۱۸. قاعدۀ عدل و فضل و چالش‌های کلامی؛

۱۹. سویه‌های فکری چالش ازدواجگریزی و مواجهه با آن.

کتاب "ویژه نامه نشست های علمی ۱۳۹۹-۱۴۰۱" به کوشش موسی اشکوری، به زبان فارسی در قطع وزیری و در ۴۱۷  صفحه تدوین گردیده و در سال ۱۴۰۴ با همکاری انتشارات دارالحدیث منتشر شده است.

 دریافت اخبار و برنامه های پژوهشگاه قرآن و حدیث در پیام رسان ایتا

https://eitaa.com/quran_hadith