نشست علمی «روششناسی علامه حلی در تشخیص موضوعات فقهی» برگزار شد
برگزاری همایش علمی "مدرسه اصولی حله" با مشارکت و همکاری عتبه مقدسه عباسیه، مرکز تراث حله و پژوهشگاه قرآن و حدیث
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه قرآن و حدیث، در همایش علمی "مدرسه اصولی حله" که با مشارکت و همکاری پژوهشگاه قرآن و حدیث و مرکز تراث حله وابسته به عتبه عباسیّه در روز دوشنبه 20 بهمن ماه 1404 در سالن اجتماعات مرکز تراث حله عراق برگزار شد حجت الاسلام دکتر سیدمحمدحسن حکیم؛ استادیار پژوهشگاه قرآن و حدیث به عنوان یکی از سخنرانان این جلسه با طرح موضوع «روششناسی علامه حلی در تشخیص موضوعات فقهی» در این همایش گفت: در پژوهشی که با تمرکز بر کتاب «منتهی المطلب» علامه حلّی انجام شد است به بازخوانی روش شناخت موضوعات فقه عبادی در سنت فقهی امامیه پرداخته شده است.
وی افزود: شناخت دقیق موضوعات، بر پایه سنتهای اصیل فقه شیعی، از پیششرطهای اصلی پاسخگویی به مسائل و نیازهای نوپدید جوامع انسانی به شمار میرود و بدون بازشناسی روش فقیهان در این عرصه، نظاممندسازی اجتهاد معاصر با چالش جدی روبهرو است.
دکتر حکیم با اشاره به اثر ارزشمند «منتهی المطلب» به عنوان محور تحلیل و پژوهش گفت: در گام نخست، تصریحات نظری علامه حلّی در چارچوب مبانی فکری، اصول و قواعد حاکم بر شناخت موضوعات احکام فقهی استخراج شده و در گام دوم، با تکیه بر این چارچوبها، نمونههای کاربردی از ابواب فقه عبادی بهصورت تطبیقی تحلیل شده است.
وی افزود: یافتههای پژوهشی نشان میدهد که علامه حلّی با اتکاء به مبانی استدلالی و اصولی روشمند، الگویی منسجم برای شناخت موضوعات فقهی عرضه کرده است. بر اساس این الگو، استناد به معلومات یقینی و پرهیز از ارجاع به مجهولات؛ توجه به گونهشناسی موضوعات و تعیین متصدی شناخت در هر گروه، تبیین ضوابط شناخت مقادیر شرعی و تقسیم موضوعات بر اساس میزان تصرف شارع، از عناصر کلیدی فرایند موضوعشناسی به شمار میآید.
ایشان در ادامه اظهار داشت: علامه حلّی در روش خود از اصول لفظی همچون اصالت اطلاق و اصالت حقیقت، رعایت تناسب پرسش و پاسخ، تمایز میان گزارههای حقیقی و اعتباری، و حجّیت اجماع و تفکیک قضایای شخصی بهره میگیرد.
دکتر حکیم در پایان تاکید کرد: استفاده هدفمند از ظرفیتهای سایر علوم و همچنین بهره گیری از تجارب دانشی مذاهب اسلامی برای تکمیل فرایند شناخت موضوعات فقهی عبادی، از دیگر محورهایی است که علامه حلی به آن توجه جدی داشته است. دستاوردهای این بازخوانی روششناختی، میتواند الگوی پیشنهادی را برای پاسخگویی به مسائل نوپدید، کارآمدتر سازد.
لازم به ذکر است همایش علمی "مدرسه اصولی حله" با مشارکت و همکاری پژوهشگاه قرآن و حدیث و مرکز تراث حله وابسته به عتبه عباسیّه در تاریخ 20 بهمن ماه 1404 در شهر حله عراق برگزار شد. در این رویداد علمی با حضور استادان و پژوهشگرانی از ایران و عراق، به بررسی میراث اصولی حله پرداخته شد.
عناوین برخی از مقالات که در این همایش علمی ارائه شد به قرار ذیل می باشد:
1) کاربست دادههای علم اصول در تحلیل آیه اولی الامر از منظر علامه حلی
دکتر مهدی نصرتیان اهور
2️) کاربست اندیشههای اصولی محقق حلی در نظامسازی اخلاقی: واکاوی کتاب «معارج الأصول»
دکتر محمدامین خوانساری
3️) نقش اندیشههای اخلاقی در اجتهادات مدرسه اصولی حله
حجتالاسلام دکتر سیدمحمدباقر میرصانع
4️) روششناسی علامه حلی در تشخیص موضوعات فقهی
حجتالاسلام دکتر سیدمحمدحسن حکیم و آقای یاسر خانی
5️) تأثیر مدرسه حدیثی-اصولی حله بر مدرسه حدیثی بحرین
دکتر مهدی سلیمانی آشتیانی
6) بررسی تطبیقی مدرسه اصولی حله و تأثیر آن بر مدرسه اصولی معاصر
آقای سیدمصطفی شرافت
دریافت اخبار و برنامه های پژوهشگاه قرآن و حدیث در پیام رسان ایتا
