نشست علمی «اعتبارسنجی روایات فقهی حسن بن محمد بن جمهور العمی بصری» برگزار شد
برگزاری سمینار علمی "تراث امامیه بصره تا پایان قرن پنجم" با مشارکت و همکاری عتبه مقدسه عباسیه، مرکز تراث بصره و پژوهشگاه قرآن و حدیث
به گزارش روابط عمومی پژوهشگاه قرآن و حدیث، حجت الاسلام دکتر حیدر مسجدی؛ استادیار دانشگاه قرآن و حدیث در سمینار علمی "تراث امامیه بصره تا پایان قرن پنجم" که با مشارکت و همکاری پژوهشگاه قرآن و حدیث و مرکز تراث بصره وابسته به عتبه عباسیّه در روز جمعه ۱۲ دی ماه 1404 در سالن اجتماعات مرکز تراث بصره عراق برگزار شد به عنوان اولین سخنران با طرح موضوع «اعتبارسنجی روایات فقهی حسن بن محمد بن جمهور العمی بصری» گفت: حسن بن محمد بن جمهور عمّی بصری از جمله شخصیت هایی است که روایات حدیثی او در کتابهای حدیثی بهطور گسترده نقل شده است اما در عین حال، در کتابهای رجالی دو عنوان دیگر یعنی «محمد بن الحسن بن جمهور عمّی» و «محمد بن جمهور عمّی» نیز درباره او دیده میشود.
وی افزود: حال این پرسش علمی مطرح است که آیا این عناوین به سه راوی، یا دو راوی، یا تنها یک راوی بازمیگردد. لذا ارزیابی رجالی آنان و ارزش روایات فقهیشان در کتاب کافی مورد بررسی قرار گرفته است. پس از انجام یک بررسی تحلیلیِ رجالی، نتیجه پژوهش این است که این عناوین تنها به دو نفر بازمیگردد، و آن دو نیز عبارتاند از حسن بن محمد بن جمهور عُمّی و محمد بن جمهور عمّی.
ایشان اظهار داشت: در تحقیقات و پژوهش های انجام شده نشان داده است که عنوان «محمد بن الحسن بن جمهور عمّی» اساساً در اسناد روایی وجود ندارد، بلکه همان «محمد بن جمهور عمّی» است و او پدر حسن بن محمد بن جمهور به شمار میرود.
دکتر حیدر مسجدی در ادامه گفت: روایات فقهی حسن بن محمد که در کتاب کافی آمده، روایاتی پاک و همراه با قرائن صحت هستند و تنها در یک روایت، موردی از شذوذ مشاهده شده است.
وی افزود: همچنین مشخص گردیده که حسن بن محمد فردی ثقه است، در حالی که پدر او، محمد بن جمهور، ضعیف به شمار میآید. افزون بر این، وجود نوعی خلط و اشتباه در ترجمه و معرفی این دو نفر در برخی منابع رجالی آشکار شده است.
ایشان در ادامه افزود: بررسی صدور روایات، بهویژه روایات فقهی، و ضرورت شناخت وثاقت یا عدم وثاقت راویان از دیدگاه علم رجال باید مورد توجه و تاکید قرار گیرد چرا که دارای اهمیت فراوانی است.
استادیار دانشگاه قرآن و حدیث در بیان چارچوب و روشهای مورد اعتماد محدثان و فقیهان در اعتبارسنجی روایات گفت: برای این منظور چارچوب ها و روشهای مورد اعتماد محدثان و فقیهان در اعتبارسنجی معرفی شده است که عبارتاند از: ۱. روش قدما (وثوق و اطمینان عقلایی) ۲. روش متأخران (حجیت تعبّدی)
ایشان در توضیح و بیان روش قدما یعنی وثوق و اطمینان عقلایی گفت: مشهور قدما در حجیت حدیث، بر وثوق و اطمینان عقلایی تکیه دارند که از مجموعهای از قرائن به دست میآید؛ از مهمترین آنها: اعتبار منبع یا منابع ناقل حدیث، وضعیت راویان، شهرت حدیث، تعدد طرق نقل، عمل علما به آن، وجود روایات مؤید، و نبودِ معارض معتبر.
وی درباره روش متأخران یعنی حجیت تعبّدی اظهار داشت: مشهور متأخران در حجیت حدیث، بر ارزیابی سندی ـ معروف به منهج وثاقت ـ تکیه میکنند؛ بدین معنا که حدیث صحیح از نظر سندی را میپذیرند و حدیث ضعیف را کنار میگذارند.
لازم به ذکر است سمینار علمی "تراث امامیه بصره تا پایان قرن پنجم" با مشارکت و همکاری پژوهشگاه قرآن و حدیث و مرکز تراث بصره وابسته به عتبه عباسیّه در روزهای ۱۲ و ۱۳ دیماه در شهر بصره عراق برگزار شد. در این رویداد علمی با حضور استادان و پژوهشگرانی از ایران و عراق، به بررسی میراث علمی و فرهنگی شیعیان بصره تا پایان قرن پنجم هجری پرداخته شد.
عناوین برخی از مقالات که در این سمینار علمی ارائه شد به قرار ذیل می باشد:
1) اعتبارسنجی روایات فقهی حسن بن محمد بن جمهور العمی بصری.
حجت الاسلام دکتر حیدر مسجدی
2) بازخوانی تشیع اعتقادی در بصره تا دوران امام سجاد (علیه السلام).
حجتالاسلام دکتر سیدعلی حسینیزاده
3) استراتیجیات کتاب الإمام الحسن لزعماء البصره.
دکتر جواد کاظم النصرالله
4) دور علماء الشیعة الإمامیة فی البصرة فی علوم القرآن والتفسیر – أنموذجاً.
دکتر شاکر سعدی
5) آراء کلامی اصحاب اجماع اهل بصره.
حجت الاسلام دکتر علیرضا بهرامی
6) شعرای امامیه در بصره و نقش آنان در ترویج مذهب اهل بیت تا پایان قرن پنجم.
حجت الاسلام دکتر سیداکبر موسوی تنیانی
7) القضیة المهدویة فی التراث البصری.
دکتر شکری ناصر عبدالحسن
8) خطاب المظلومیة والإحیاء بوصفه سردیة.
علی مجید البدیری
9) نقش شیعه در توسعه علوم قرآنی تا پایان قرن پنجم.
دکتر عبدالمجید اعتصامی
10) عبدالعزیز بن یحیی الجلودی و فعالیتهای علمی شیعیان تا پایان قرن پنجم.
حجت الاسلام دکتر شعبان نصرتی
11) تراث فقهی و تفسیری حماد بن عیسی البصری.
دکتر ریاض عبدالرحیم الباهلی
دریافت اخبار و برنامه های پژوهشگاه قرآن و حدیث در پیام رسان ایتا
خبرنگار
مدیر سایت
تصاویر خبر
