مهارت خویشتنداری جنسی
مقدّمه
مهارسازی خود و تنظیم رفتارها، افکار و هیجانها، از ارکان بنیادین موفقیت بشر، چه در بعد شخصی و چه در بعد اجتماعی است؛ چون بدون آن نمیتوان به اهداف والای انسانی دست یافت. مهار کردن و تنظیم، از یک منظر، به دو بخش بیرونی و درونی تقسیم میشود و بهترین و مؤثّرترین نوع آن، مهارکردن و تنظیم درونی است و در واقع موضوع خودنظمدهی در این نوع معنا مییابد. انسان به نیرویی درونی نیاز دارد تا افکار، احساسات و رفتار او را مهار کند و به آنها نظم بخشد.
یکی از مفاهیم بنیادین در حوزه دین و مسائل روانشناختی، مفهوم عفّت است. عفّت، به معناى خویشتندارى و مهارگری در قلمرو میلهای جنسى است. براى روشن شدن این مفهوم، باید به دو مفهوم «تقوا» و «شهوت» در وجود انسان اشاره کرد. از یک سو، تقوا، یعنى خویشتندارى، مدیریّت کردن و مهار ساختن نفس، به معناى عام کلمه که در شرایط مختلف، نامهاى متفاوتى پیدا میکند. از سوى دیگر، بر مبنای دیدگاه علماى اخلاق که به وجود دو نیروى مهم غضب و شهوت در انسان معتقدند، مفهوم شهوت نیز جایگاه خود را خواهد یافت. حال اگر دو مفهوم تقوا و شهوت را با هم در نظر بگیریم، این نکته به دست میآید که عفّت، یعنى خویشتندارى در قلمرو شهوت. البتّه